YE#9: yöresel lezzetler

Olsai'in ev sahibligini yaptigi yöresel lezzetler icin hazirladigim turu tarif acisindan fakir birakacak olsam bile bilgi acisindan zengin tutmaya calisiyorum herzamanki gibi. Giris günü arkadaslari ziyarette oldugumuz icin girisi hazirlayamamaktan bile korkuyordum fakat gecen hafta evden ayrilmadan önce hazirladigim resimleri yayinlayabildigim icin cok mutluyum. Almanya turumuzun bir bölümünü gerceklestiriyor oldugumuz icin bazi eksikleri yarin tamamlayacagim.

Top tarhana benim cok sevdigim cerezlerden. Top tarhanalar her yörede farkli olur. Anneannemin geldigi kasabada yumsacik olan top tarhanalar Akalan'da eksi ve kitir kitir olur. Kitir kitirlik yerine zaman zaman tas gibi sert olanlari da olur. Alisik olmayan dislerini, cenesini korumak amacli ilk denemesinde dikkatli olsun derim. Ali babam gecen yaz tatilinde "Dilek söyle güzel bir tarhana corbasi yapta, yayinla" demisti. Tatilden döndü döneli Huri annemle esimin teyzesinin beraber döktükleri tarhanadan bir kisim saklamistim kendimden;) Corba yapip top tarhanayi da yayinlayabilmek icin. Yöresel lezzetlere kismetmis.

Top tarhana yapimi, "tarna" karma eski tatillerimin anilarindan. Un, misiri unu, nohut ilavesi ile hazirlanan tarhana karisimi, bir kazan icinde karilir. Tulumba hamuru gibi hamur ates üstünde karistirilarak piser. Karmak icin güclü ve becerikli beyler, hanimlar gecirilir kazan basina. Pisen hamur ayranla parcalara bölünerek yogrulur. Gelismesi icin toprak küplere bazen cok saglikli olmayan, anlasilan pratik oldugu düsünülen, naylon küplere doldurulur. 3-4? 4-5? gün mayalandiktan sonra temiz carsaflara serilir ve kurutulur. Annemler bu yaz tatile gelenler cok diye iki kazan hazirlamislar. Iki farkli zamanda. Ikinci kazani dökmek icin kimse kalmayinca annem ve teyze hizli hizli dökmüsler tarhanayi, cok özen gösterememisler. Annem benim bu "cirkinlerinden" yayinlamami hic istemez fakat tatlari bu ikinci kazanin daha güzel oldugu icin ve ben daha cok cerez niyetine yedigim icin bunlardan getirmistim yazin. Sevilay'in yorumu üzerine gecen hafta girisi hizli hizli yazarken bircok seyi unuttugum gibi tarhana karildigi gün hemen sicak sicak tarhana yenilen sofralari deginmeyi unuttugumu gördüm. Tarhana sicakken erimis tereyagina kavrulmus kaymak yagina ve yogurda banilarak yenilir.

Top tarhana corbasi icin top tarhanalar bir gün önceden islatilir. Ertesi gün kemikli etle birlikte kaynatilir. Etler kemiklerden temizlendikten sonra bir tasim daha tuz eklenerek kaynatilir. Üstüne az salca kavrulur, dökülür. Ezilmis sarimsak ve bol aciyla afiyetle yenir. Eger benim yaptigim gibi salcayi ekledikten sonra karistirarak bir tasim daha kaynatirsaniz, resim icin cok estetik olmayan bir corba elde etmis olursunuz!

Toz tarhananin bilinmeyen yer yok sanirim Anadolu'da. Bu tarhanayi teyzecigim bana gecen yaz hazirlamisti. Son yildaki kadar cok tarhana corbasi pisirmemistim simdiye dek. Icinde renk biberi de oldugu icin kullanimi pratik ve her yörede böyle renklendirilmis olmadigini bildigim icin ekliyorum.

Karnikara: börülce corbasi. Karnikara asi kara eksili biber tursusu ile yenilen yöresel bir baska yemek.

Hediklik bugday olarak bilinen bugday. Denizli'nin Akalan kasabasinda hedige dilime(>dirleme) derler.

Bulguru olmayan yöre yok sanirim. Resimde gördügünüz bulgur Huri annemin esimin anneannesi ile hazirladigi bulgur. Bulgur kaynatmak (bulgur gaynetmek) özel bir gündür kasabada. Benim cocuklugumun tatillerinde severek bekledigim günlerden. Son yillarda hic rastlasmadim bulgur kaynatma gününe. Bulgur kocaman bir kazanda kaynatildiktan sonra serilir kurutulur. Ara ara cevrilir ki bugday daha kolay kurusun. Sonra cuvallarla degirmene götürülür ve yarilir. Alsana bizim yörenin taptaze bulguru. Kaynatilan bugday sicakken güzelce cevizle, bademle yenilir ve komsulara da dagitilir.

Asurelik bugday. Baska yörelerde dögme, yarma olarak biliniyor fakat adiyla beraber görünümü de sanirim bizimkinin biraz farkli. Döndügümde evde olan hazir aldigim asurelik bugdayin resmini de karsilastirma amaciyla ekleyeyim.

Gecen Ramazan bilincli olarak yedigim cook sevdigim "Erzurum asi". Davetli oldugumuz iftar sofrasinda yemis cok begenmistim. Esim "senin bu corbayi bilmemen cok büyük ayip Dilek" demisti. Iftar asi da adi verilen bu corba Anadolu'da degisik degisik yapilan yogurt corbalarinin yöresel bir cesidi. Benim icin en büyük özelligi minnacik köfteleri ve üstüne atilan asotu. Asotu yesil kisnisin salamura yapilmisi. Etkinlik icin özel denedim.

Bu hafta annemlerin sofrasinda olan baska bir yöresel lezzet de kardesimin "biber cipsi" adini verdigi dilim dilim kesilerek kurutulan biberler. Hafif yagda kizartilip tuz ekilerek servis ediliyor.

Konya'nin biber kurusunu koyunca aklima gecen yil sonu esimin kuzeni Ümran'in hazirladigi kuru biber tursusu aklima geldi. Ne de olsa Denizli biberleri ile hazirlanmis klasiklerden. Hazirligi son bir ayda yapilmayan tek resim artik umarim af oluna;)

Yöresel lezzetler turu girisimi yasadigim havuc kantonu Aargau'un simgesi olan havuc pastasi/keki ile bitireyim. Alman yöresel lezzetler etkinliginde birinciligi olan kektir kendisi.

Dün sonunda ilk kez tattigim tas peyniri resmini yarin umarim buraya ekleyecegim.