Salı, Şubat 28, 2006

Fastnachtschüechli

Karnaval/Fastnacht/Fasching aslinda politeist avrupadan kalan bir gelenek fakat bugün hiristiyan yilin bir parcasi. Yarin Aschermittwoch(kül(lü) carsamba) karneval eglencelerinin son buldugu gün. 40 oruc gününe baslarken yarin dileyen galiba sadece katolik hiristiyanlar alinlarina külden hac isareti ile hayir dua aliyorlar. Karnaval böylelikle "ete veda" anlamindan aliyor adini. Fakat senliklerde görüldügü gibi gürültünün, eglencenin ve maskelerin anlami aslinda kis cinlerini, seytanlarini kovmaktir. Bir cesit bahar bayrami, nevruz. Politeist gelenekle hiristiyan takvim birlesince orucun bayrami önceden yapilmis oluyor. Ilginctir bu kutlama Isvicre'de hiristiyan takvime uymuyor. Yarin küllü carsamba olmasina ragmen Isvicre'deki en büyük Fastnacht gecidi Basel'de haftaya olacak. (Bizim kaldigimiz yerde ise haftasonu olacak. )Karnaval eglenceleri genelde Ren nehri boyunca en ihtisamli sekliyle yapiliyor. Neyse bu kadar sözü niye yazdim "menekse sali"sinda!? Isvicre'de tanistigim Fastnachtschüechliden bahsetmek icin. Noel ve yilbasi gecer gecmez marketleri, firinlari bu tatlilar dolduruyor. Yagda kizartilmis incecik acilmis hamurdan yapilmis üzerine bolca pudra sekeri dökülmüs tatlilar. Agiza alindiginda citir citir eriyen yufkamsi tatlilar.
Okuduguma göre ortacagdan kalma bir tatliymis. Eskiden diz kapaklari üzerinde acarmis hanimlar evde bu tatlilari onun icin tatlilarin diger ismi Chnöiblätz/Chneublätz (diz yamasi?). Nette tarifini ararken -evdeki kitaptan yazma tembelligime- su sayfayi buldum. Burada her kantonun kendince bir chüechlisi ve ona ait adetleri oldugunu okudum. Ben malesef sadece bu resimlerde gördügünüz sekilde - firindan da alinsa- fabrika ürünlerini taniyorum sadece. Anladigim kadariyla evde bu zahmetli tatliyi yapanda yok artik. Bu tatli yaninda bu döneme ait Isvicre'de bir de Schenkeli var. Bu tatliyi malesef tanitamiyacagim cünkü hic alip tatmadim. Noelden sonra Fastnacht dönemi icinde yenilen bu tatlilardan en taninani ve bütün yil bulunani Berliner. Ben bu tür yag icinde üzerek pisen tatlilari cok sevmedigim icin Schenkeli'yi gecen yilda bu yil da görmeme ragmen yemeden Fastnacht dönemini bitirecegim malesef. Sizin icin Faschinge ve öncesindeki döneme ait Petra'nin yaptigi iki yagda pismis tatli tarifine link veriyorum tarifler almanca fakat resimlerdeki tatlilari görmüs olursunuz. Rosinenkugel ve Quarkspitzen. Bir seyi de eklemeden gecemiyecegim yine. Fastnacht haftasinin günlerinin özel isimleri var. Ben en cok cicekli günlerin isimlerini seviyorum, anlamlarini, nereden geldiklerini bilmiyorum. Eminim kisin bitimi bahar ve yazda beklenen dogal canlanma ile ilgisi vardir: Karanfil cumartesi (Nelkensamstag), lale pazar(Tulpensonntag), gül pazartesi (Rosenmontag) menekse sali (Veilchendienstag). Güzel degil mi:)

5 misafirim demis ki:

Anonymous belma said...

Merhaba Dilek!
Nasilsin görüsmeyeli?
Ben Kisdepresyondan yeni ciktim :-)
Ve bugün kar yagdi...inanamiyorum, kendimi ilkbahara hazirlarken....
Fastnachtschüchli yi cok severim, biraz fazla yagli ama tadi cok güzel, bende ilk defa burada yedim.

Sana hayirli isler diyor, ifeye öpücükler gönderiyorum

görüsmek üzere..

bir gün bulusalim gercekten, benim senden ögrenebilecegim coooook seyler var galiba! :-)

10:20  
Blogger Nezaket said...

Dilekceye bahar gelmis. Cok da guzel olmus. Yeni logonu cok begendim. Bahari mujdeliyor sanki. Bloglari seviyorum cunku sadece farkli yerlerde yasayan bir suru insanin hergun neler yedigini degil, az once senin postunda okudugum gibi bazi ulke adetleri ile ilgili de bilgilere ulasabildigim icin. Paylastigin icin tesekkur ediyorum..

21:12  
Blogger dilek said...

Merhaba Belma,
iyiyim sen nasilsin? Coktandir sesin sedan cikmiyordu?!
Biz kar yagdimi seviniyoruz:) IFE kizak kayabiliyor. Bu kis cok kaz kizak kayabildik. Kaldigimiz yere nerdeyse hic kar yagmadi. Bu haftasonu kar var fakat biz evde degiliz. Insallah bulusalim Belma, ben bizi sokakta tanimani bekliyoruz;)

Sevgili Nezaket,
cok sagol canim. Disarida kar var! Ve bahar iki hafta önce buralara cok yaklasmisken simdi birden uzaklasti. Fakat bu sümbüller benim ilk acan ciceklerim bu yil:) Subat sonu Mart basi benim balkon cicekleri icin hazirliklarim baslar yer yil. Fakat bu yil tasinacagimiz icin cok büyük balkon hazirliklarina girisemeyecegim:(

11:37  
Anonymous emine said...

Teşekkürler Dilek Hanım,
bu tatlılar bana kuru yufka ile yaptığımız ve tadına bayıldığım yöresel bir tatlımızı hatırlattı.Çok uzun zamandır yapmıyordum.Yöresel yemek etkinliği için ideal olur.Sizin bu tatlıları görmesem asla aklıma gelmezdi :))

20:24  
Blogger dilek said...

Merhaba Emine,
ne sevindim simdi:) Cok merak ettim bu arada tatlini. Merakla yöresel lezzetlerde bekliyorum tarifini. Demek bizde de varmis ben bilmiyormusum...

22:38  

Yorum Gönder

Links to this post:

Bağlantı Oluştur

<< Home